Historia Fotobudki

Trudne początki

Pierwsza automatyczna  fotobudka  na monety (ang. odpowiednik photobooth, lub photomaton) została zainstalowana w 1926 r. na Brodwayu pod nr 1659, na zachodnim brzegu Times Square.

Jej wynalazcą był imigrant z Syberii – Anatol Marco Josepho.

W 1909 r., w wieku piętnastu lat Anatol Josephewitz (Josepho) opuścił swoją rodzinną miejscowość – Omsk w środkowej Syberii i udał się do Berlina, aby studiować fotografię, ale z braku pieniędzy zatrudnił się jako pomocnik w studiu fotograficznym.

W 1912 roku, w wieku lat 18  Anatol Josephewitz płynie  do Nowego Jorku, ale nie jest w stanie znaleźć odpowiedniej pracy, więc wraca do Europy – do Budapesztu, gdzie otwiera własne  studio fotograficzne. Według Nakki Goranin, autora „American photobooth” (2008), nawet w wieku kilkunastu lat, Anatol Josephewitz rozwijał „pomysł stworzenia szybkiego, bardziej wydajnego i tańszego sposóbu tworzenia obrazów  dostępnych dla przeciętnego człowieka”.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej, Anatol  próbował powrócić do Rosji, ale został zatrzymany i internowany. Anatol później powiedział reporterowi, że „w czasie długich, dni bezczynności” w obozie internowania  „wpadł na pomysł automatycznego aparatu fotograficznego”. Ostatecznie Josepho i jego przyjaciel uciekli z obozu z Węgier i w przebraniu dostali się do pociągu wojskowego  do Odessy, a stamtąd do Rosji.

Gdy Anatol Josephewitz przybył do Rosji w 1918 roku, jego ojczyzna była kontrolowana przez bolszewików, komunistów frakcji, którzy przejęli władzę po rewolucji w październiku 1917 roku. Podczas przekraczania ojczyzny  Anatol i jego towarzysz zostali zatrzymani przez uzbrojonych bolszewików i ponownie uwięzieni. Po kilku śmiałych ucieczkach, Anatolowi  udało się dostać do Harbin w Mandżurii, gdzie w handlu  zarobił wystarczającą ilość pieniędzy , aby otworzyć studio fotograficzne w chińskim porcie w Szanghaju w 1921,  teraz już pod nazwiskiem  „Josepho „. Podczas pobytu w Chinach, Anatol Josepho opracowywał szczegóły automatycznego aparatu, testy trwały kilka lat. W 1923 r.  z powodu braku pieniędzy do zdudowania prototypu fotobudki sprzedaje studio w Szanghaju i płynie do San Francisco. W Kalifornii, Anatol Josepho ma okazję do studiowania  maszyn fotograficznych, które były już w użyciu w San Francisco (np. Wishniak i Sviatachevsky  „Sticky Back” studio fotograficzne). Na budowę prototypu fotobudki zrzucili się Anatola znajomi i rodzina, Anatol zebrał 11 tys dol – sumę niezbędną do produkcji modelu roboczego fotobudki.

Studio Photomaton

W 1923 roku Anatol Josepho złożył patent na „aparat do robienia automatycznych  portretów w sekwencji czasowej”. Pierwszy model swojego Photomaton (pierwsza „w pełni automatyczna maszyna fotograficzna”) skonstruował w budynku z poddaszem na 125-giej Street w Nowy Jorku  i złożył wniosek o patent na maszyny Photomaton 13 marca 1925 roku. (Patent nr 1656522 – patent na urządzenia dla „rozwijających się pasków kliszy” został wydany 17 stycznia 1928). Oryginalny patent twierdził, że maszyna może produkować „pasek 8 zdjęć dobrej jakości w 8 minut”.

We wrześniu 1925 roku, w studio Photomaton na Broadwayu pod nr 1659,  pomiędzy 51st  i 52 nd Street została ustawiona pierwsza fotobudka.

Ilustracja przedstawiająca Anatola wrzucającego monetę do automatu  pochodzi  z amerykańskiego czasopisma „Modern Mechanics and Inventions” (listopad 1928). Na potrzeby zdjęcia,aby pokazać mechanizm usunięto przednią sciankę. Źródło.

Photomaton okazał się natychmiastowym sukcesem, odwiedzało je 7,5 tys. osób dziennie, tylko po to, aby wyjść z paskiem ze zdjęciami.  Mawiano, że Studio Photomaton  to „najlepsze miejsce na Broadwayu do wydania ćwierć dolara”.W kwietniu 1927 roku magazyn Time doniósł, że 280 tysięcy klientów już pozowało do automatycznych autoportretów w Photomaton ( 280 tys. klientów w 6 miesięcy). Anatol M. Josepho sprzedał Studio, automat i patent za 1 milon dolarów i zrealizował swój „American dream”.

Największym osiągnięciem Anatola w fotobudce była metoda bezpośredniej fotografii na papierze. Wcześniej do fotografii wykorzystywano płyty szklane i folię. Anatol wykorzystał specjalnie uczulony papier pokryty wrażliwą na światło emulsją zrobioną ze związku srebra. W fotobudce były umieszczone 400 -watowe lampy projekcyjne.

Mała koperta produkowana przez Photomaton Corporation na pasek z  8 fotografiami. Na kopercie widnieje  slogan „Just picture yourself!” i informacja o tym, że można zrobić sobie 8 portretów  w 8 minut za 25 centów. Źródło.

Masowa produkcja

Henry Morgenthau senior  w 1927 za 1 milion dolarów odkupił od Anatola cały projekt, studio Photomaton i patent. New York Times na stronie głównej opisał transakcję, nagłówek brzmiał: „Slot Photo Device Brings $1,000,000 to Young Inventor”. Kupiec  powiedział dziennikarzom: „Wierzę, że dzięki wynalazkowi pana Josepho, możemy uczynić osobistą fotografię  szeroko dostępną        i tanią dla mas tego kraju. W dziedzinie fotografii chcemy dokonać tego, czego dokonał  Woolworth w branży  handlowej i Ford     w branży samochodowej”.

Henry Morgenthau utworzył konsorcjum Photomaton Inc., Anatol został wiceprezesem tego konsorcjum i doradcą technicznym  odpowiedzialnym za produkcję. (Anatol Josepho, połowę kwoty, którą otrzymał za fotobudkę przenaczył na cele charytatywne, utworzył fundusz powierniczy. Zmarł w 1980 r. w południowej Californi w wieku  86 lat).

Photomaton Inc. już w 1927  rozstawiło 120 maszyn w  kraju (USA), Wielkiej Brytanii, RPA, Szanghaj i w innych krajach. Były one rozstawiane w centrach handlowych, parkach rozrywki, i na dworcach autobusowych. W 1933 roku istniały  240 studia w Stanach Zjednoczonych i 140 studia we Francji.

Studio Photomaton 1927 r. Źródło.

 

1930 r. Klienci kolejce do Photo Booth Photomaton w amerykańskim sklepie. Po prawej stronie na zdjęciu jest  sklep z powiększonymi portretami z fotobudki. Źródło.

Do lat 30 tych fotokabiny były obsługiwane przez tzw. pomoc, która doradzała jak pozować do zdjęcia, Po roku 1934 fotokabiny zostały wyposażone w zasłony zapewniające prywatność, a osoby pomagające w fotografii zniknęły. W latach 50 tych skrócono kurtynę, aby w fotokabinie nie było zbyt intymnie.

 

Od góry: Photomatic (1947), Photomat (1952), ost Office Digital Photobooth (2008), Fotki z budki (2012). Źródło.

 

Źródła:

http://www.photohistory-sussex.co.uk/

„American Photobooth” by Nakki Goranin (Norton and Company, 2008) 

Photobooth” by Babbette Hines (Princeton Architectural Press, 2002)
Cameron Woo w książce „Photobooth Dogs” zebrał wspaniały zbiór zdjęć ludzi i ich ukochanych psów, min portret Anatola Josepho i jego teriera.